Zboża ozime – wszystko, co musisz wiedzieć
14 listopada 2022
Czym są zabiegi T1, T2 i T3?
13 marca 2023
Uprawa rzepaku w Polsce cieszy się dość dużą popularnością i w ostatnich latach wynosiła około 1 mln hektarów. Jest to uprawa wymagająca od rolnika wielu zabiegów środkami ochrony roślin, w tym insektycydami. Ilość zabiegów środkami owadobójczymi w rzepaku jest zdecydowanie większa niż w zbożach czy kukurydzy.
Na rzepaku żeruje około 30 gatunków szkodników, ale tylko jedna trzecia z nich ma znaczenie gospodarcze, czyli wpływa istotnie na obniżenie poziomu plonu nasion i jego jakości. Bez terminowej aplikacji insektycydu szkodniki mogą spowodować straty w plonie na poziomie nawet kilkudziesięciu procent.
Spis treści:
Szkodniki zagrażające rzepakowi
Aby skutecznie chronić uprawy rzepaku przed szkodnikami, trzeba wiedzieć, z jakimi gatunkami możemy się spotkać w poszczególnych fazach rozwojowych. Poniżej przedstawiono opisy najgroźniejszych gatunków.
Szkodniki rzepaku – tzw. szkodniki łodygowe
Pierwsze szkodniki w rzepaku pojawiają się zwykle w marcu, jednak w warunkach ciepłej pogody pierwsze naloty chowaczy można zanotować już w lutym.
Chowacz brukwiaczek pojawia się na plantacji już w temperaturze 5-7°C, liczne występowanie na plantacji możemy zaobserwować, gdy temperatura wzrośnie do około 10-12°C. Chrząszcze składają jaja do wnętrza pędu.
Nieco później możemy odnotować nalot chowacza czterozębnego. Samica składa jaja do ogonków i nerwów liściowych, skąd larwy migrują do łodyg.
Larwy żerujące w łodygach zaburzają transport wody i składników pokarmowych, w wyniku czego roślina przedwcześnie dojrzewa – nasiona osypuje się. Wygryzione wewnątrz pędy są bardziej podatne na wyleganie.
W przypadku braku skutecznej ochrony insektycydowej straty w plonie powodowane przez szkodniki łuszczynowe mogą sięgnąć nawet 20%.
W okresie przed kwitnieniem na polach rzepaku pojawia się słodyszek rzepakowy. Powoduje duże straty w nierozwiniętych pąkach kwiatowych. Słodyszek rzepakowy wgryza się do ich wnętrza, aby dostać się do pyłku. Powstałe w ten sposób uszkodzenia sprawiają, że rzepak zawiązuje mnie łuszczyn oraz ma nieregularnie rozłożone łuszczyny na pędach.
Szkodniki w rzepaku żerujące na łuszczynach
W fazie wykształcania i dojrzewania łuszczyn pojawiają się kolejne szkodniki. Najgroźniejszym na tym etapie jest chowacz podobnik. Samice wygryzają otwory w młodych łuszczynach i składają w nich po jednym jaju. Po ośmiu dniach wykluwa się larwa, która może zniszczyć do siedmiu nasion.
Uszkodzenia powstałe w łuszczynach zwiększają ryzyko infekcji oraz ułatwiają dostanie się do łuszczyn innym owadom, na przykład pryszczarkowi kapustnikowi. Jego samice składają jaja do łuszczyn wygryzionych przez chowacza podobnika. Larwy również uszkadzają nasiona i przyspieszają pękanie łuszczyn.
Czym zwalczać szkodniki w rzepaku?
Ważnym elementem prawidłowej ochrony insektycydowej jest monitoring obecności szkodników na plantacji. Na przełomie lutego i marca należy wystawić na pole żółte naczynie. Umieszczamy je około 20 metrów od krawędzi pola, na wysokości roślin rzepaku.
Do naczynia nalewamy wodę z odrobiną płynu do naczyń. Kontrolę przeprowadzamy każdego dnia o tej samej porze. Pojawienie się owadów w żółtym naczyniu powinno nas skłonić do baczniejszych obserwacji. W momencie przekroczenia progu ekonomicznego należy rozpocząć ich zwalczanie.
Do zwalczania szkodników w rzepaku warto wykorzystać metody agrotechniczne, mechaniczne oraz chemiczne. Metoda chemiczna, czyli stosowanie insektycydów, okazuje się najskuteczniejsza do ochrony rzepaku.
Jednym z takich preparatów jest TOP GUN 050 CS od producenta środków ochrony roślin ProAgri. To insektycyd w formie zawiesiny kapsuł w cieczy do rozcieńczania z wodą, o działaniu kontaktowym i żołądkowym, działający na roślinę powierzchniowo.
Przeznaczony jest do zwalczania szkodników gryzących i ssących, między innymi w rzepaku ozimym. Skutecznie zwalcza chowacza brukwiaczka, słodyszka rzepakowego, chowacza czterozębnego, chowacza podobnika, pryszczarka kapustnika, a także jesienne szkodniki rzepaku: pchełkę rzepakową, pchełki ziemnej oraz gnatarza rzepakowca.
FAQ
1. Ile szkodników zagraża uprawie rzepaku?
Na rzepaku żeruje około 30 gatunków szkodników, ale tylko jedna trzecia z nich ma znaczenie gospodarcze, czyli wpływa istotnie na obniżenie poziomu plonu nasion i jego jakości. Bez terminowej aplikacji insektycydu szkodniki mogą spowodować straty w plonie na poziomie nawet kilkudziesięciu procent.
2. Kiedy pojawiają się pierwsze szkodniki w rzepaku?
Pierwsze szkodniki w rzepaku pojawiają się zwykle w marcu, jednak w warunkach ciepłej pogody pierwsze naloty chowaczy można zanotować już w lutym, a nawet styczniu. Właściwy i terminowy monitoring jest kluczowy dla skutecznej ochrony uprawy.
3. Jak prawidłowo przeprowadzić monitoring szkodników w rzepaku?
Na przełomie lutego i marca lub wcześniej jeżeli temperatura powietrza sprzyja występowaniu szkodników należy wystawić na pole żółte naczynie umieszczone około 20 metrów od krawędzi pola, na wysokości roślin rzepaku. Do naczynia nalewamy wodę z odrobiną płynu do naczyń, a kontrolę przeprowadzamy każdego dnia o tej samej porze. Pojawienie się owadów w żółtym naczyniu powinno skłonić do baczniejszych obserwacji, a w momencie przekroczenia progu ekonomicznego należy rozpocząć ich zwalczanie.
4. Który szkodnik jest najgroźniejszy w fazie wykształcania łuszczyn?
Najgroźniejszym szkodnikiem w fazie wykształcania i dojrzewania łuszczyn jest chowacz podobnik. Samice wygryzają otwory w młodych łuszczynach i składają w nich po jednym jaju. Po ośmiu dniach wykluwa się larwa, która może zniszczyć do siedmiu nasion.
5. Jaki preparat jest skuteczny w zwalczaniu szkodników rzepaku?
Jednym ze skutecznych preparatów jest TOP GUN 050 CS od ProAgri – insektycyd w formie zawiesiny kapsuł w cieczy do rozcieńczania z wodą, o działaniu kontaktowym i żołądkowym, działający na roślinę powierzchniowo. Skutecznie zwalcza chowacza brukwiaczka, słodyszka rzepakowego, chowacza czterozębnego, chowacza podobnika, pryszczarka kapustnika, a także jesienne szkodniki rzepaku: pchełkę rzepakową, pchełkę ziemną oraz gnatarza rzepakowca.
