Rzepak – ochrona insektycydowa rzepaku
16 września 2021
Środki ochrony roślin – czym są? Ich rodzaje i zasady stosowania
9 listopada 2021
Uprawa zbóż ozimych wiąże się z koniecznością zabezpieczenia plantacji przed różnymi zagrożeniami, które mogą przyczyniać się do zmniejszenia ilości lub obniżenia jakości plonów. Obok szkodników, chwastów oraz chorób powodowanych przez grzyby, rosnące znaczenie mają choroby wirusowe – zwłaszcza żółta karłowatość jęczmienia. Głównym wektorem żółtej karłowatości jęczmienia są mszyce, a w mniejszym stopniu skoczki. Porażenie roślin chorobą jest nieodwracalne, ponieważ roślina nie może być „leczona” przy pomocy znanych i stosowanych szeroko fungicydów.
Jedynym sposobem ograniczanie porażenia roślin przez wirus BYDV powodujący żółtą karłowatość jęczmienia jest działanie zapobiegawcze polegające na wykonywaniu zabiegów agrotechnicznych. Jednym z nich jest niewątpliwie zwalczanie wektorów, które są odpowiedzialne za przenoszenie wirusa i kolejne infekcje – systematyczna lustracja i zabieg insektycydowy. Zastosowanie TopGun 050 CS umożliwi znaczne ograniczenie rozprzestrzeniania się żółtej karłowatości jęczmienia co bezpośrednio przełoży się na zdrowotność plantacji, w efekcie czego jej kondycja i zimotrwałość będzie lepsza.
Plantacje ozimin narażone są szczególnie na nalot wektorów w okresie jesiennym (październik – listopad), a efekty choroby widoczne są głównie w okresie wiosennym. Problem jest poważny i nie należy go bagatelizować.
Jesienny wzrost ryzyka występowania chorób wirusowych
W związku z tym, że przebieg pogody sprzyja występowaniu mszyc, a doniesienia rolników wskazują, że występują one już na plantacjach mających 1-2 liście niezbędne jest prowadzenie lustracji plantacji. Ciepła, słoneczna jesień powinna szczególnie uczulać rolników na przeprowadzanie regularnego monitoringu, aby móc w porę wykryć pierwsze naloty mszyc – sygnał zagrożenia wirusem BYDV.
Jesienne występowanie mszyc w zbożach ozimych obserwowane jest regularnie od wielu lat, dlatego też niezbędne jest przeprowadzenie zabiegu insektycydowego – nie można zaniedbać tego elementu, ponieważ przełoży się on bezpośrednio na spadek plonu ziarna. Rosnąca presja mszyc, a co za tym idzie szybsze rozprzestrzenianie się żółtej karłowatości jęczmienia wynika z:
- wczesnego wysiewu zbóż ozimych,
- koncentracji zasiewów zbóż,
- zmian pogodowych – dłuższe ciepłe jesienie,
- niezagospodarowania ściernisk – pozostawione samosiewy zbóż,
- braku zwalczania samosiewów zbóż w uprawie rzepaku ozimego
W obecnej sytuacji rolnikom pozostaje prowadzenie monitoringu plantacji i eliminowanie głównych szkodników odpowiedzialnych za tę chorobę – mszyc.
Rola mszyc w zakażaniu zbóż wirusami
Mszyce są wektorami chorób wirusowych, czyli ich nosicielami. Przenoszenie wirusa jest możliwe dzięki sposobowi żerowania tych szkodników na trawach i zbożach. Za pomocą specjalnie ukształtowanego aparatu gębowego (kłujki) wysysają one sok z zainfekowanej rośliny. W efekcie do aparatu gębowego mszycy przylegają dziesiątki wirusów. Etap ten nazywa się fazą nabycia i trwa od kilku sekund do kilku dni. Po pobraniu wirusów szkodnik migruje na zdrowe rośliny, gdzie następuje faza posiewu – w trakcie żerowania zakażane są kolejne rośliny.
W przypadku zbóż najgroźniejszym i najczęściej występującym wirusem jest BYDV. Do typowych objawów żółtej karłowatości jęczmienia występujących w okresie wiosennym, można zaliczyć zahamowanie wzrostu roślin oraz pojawienie się przebarwień liści. Są one specyficzne dla każdego gatunku rośliny gospodarza:
- pszenica – czerwono-pomarańczowy,
- jęczmień – intensywny żółty,
- pszenżyto – żółty,
- kukurydza – ciemnoczerwony,
- owies – amarantowo-fioletowy,
- żyto (wirus atakuje je najrzadziej) – rdzawo-brązowy,
Proces zmiany koloru rozpoczyna się od ich wierzchołka i stopniowo obejmuje cały liść. Staje się on również sztywny i kruchy. W przypadku jęczmienia dodatkowym symptomem jest też wzmożone krzewienie się roślin. Żółta karłowatość nie jest jedyną chorobą wirusową przenoszoną przez mszyce. Mniejsze znaczenie gospodarcze mają natomiast: żółta mozaika jęczmienia, odglebowa mozaika zbóż i karłowatość pszenicy.
Top Gun 050 CS – insektycyd do zwalczania populacji mszyc
Eliminowanie populacji mszyc wymaga zastosowania odpowiedniego preparatu, który będzie skutecznie zwalczał szkodniki. W tej roli doskonale sprawdzi się TopGun 050 CS – insektycyd, którego substancją czynną jest lambda-cyhalotryna – związek z grupy pyretroidów. Substancja czynna charakteryzuje się działaniem kontaktowym i żołądkowym. Niewątpliwą zaletą produktu TopGun 050 CS jest elastyczność stosowania, zakres rejestracji oprócz zbóż obejmuje również uprawy rzepaku ozimego, ziemniaka, buraka cukrowego, kapusty głowiastej, cebuli, a nawet jabłoni.
FAQ
1. Co to jest żółta karłowatość jęczmienia?
Żółta karłowatość jęczmienia to choroba wirusowa zbóż wywołana przez wirus BYDV, której głównym wektorem są mszyce, a w mniejszym stopniu skoczki. Porażenie roślin jest nieodwracalne i nie można ograniczyć szkodliwości tej choroby fungicydami. Dlatego jedyną skuteczną metodą jest działanie zapobiegawcze polegające na zwalczaniu wektorów – mszyc.
2. Kiedy plantacje zbóż ozimych są najbardziej zagrożone przez mszyce?
Plantacje ozimin są szczególnie narażone na nalot mszyc w okresie jesiennym, zwłaszcza w październiku i listopadzie. Ciepła, słoneczna jesień sprzyja występowaniu mszyc, które atakują młode rośliny mające 1-2 liście, a efekty choroby stają się widoczne dopiero w okresie wiosennym. Mszyce nalatują z sąsiednich pól z uprawą kukurydzy, ale także z niezagospodarowanymi samosiewami zbóż.
3. Dlaczego w ostatnich latach wzrasta problem żółtej karłowatości jęczmienia?
Rosnąca presja mszyc i szybsze rozprzestrzenianie się choroby wynikają z kilku czynników: koncentracji zasiewów zbóż oraz zmian pogodowych prowadzących do dłuższych ciepłych jesieni a także z wzrostu powierzchni uprawy kukurydzy.
4. Jakie są charakterystyczne objawy żółtej karłowatości jęczmienia?
Typowe objawy występują wiosną i obejmują zahamowanie wzrostu roślin oraz pojawienie się charakterystycznych przebarwień liści zależnych od gatunku: intensywnie żółtych u jęczmienia, czerwono-pomarańczowych u pszenicy, żółtych u pszenżyta. Proces zmiany koloru rozpoczyna się od wierzchołka liścia i stopniowo obejmuje całą blaszkę, a liście stają się sztywne i kruche.
5. Jaki insektycyd jest zalecany do zwalczania mszyc w zbożach ozimych?
Do eliminowania populacji mszyc zalecany jest TopGun 050 CS, którego substancją czynną jest lambda-cyhalotryna z grupy pyretroidów o działaniu kontaktowym i żołądkowym. Produkt ten zgodnie z zakresem stosowania z etykiety może być aplikowany jesienią do zwalczania mszyc tylko w pszenicy ozimej.
