Środki grzybobójcze od ProAgri: Generał 300 EC (protiokonazol)

Protiokonazol należy do grupy triazoli, ale wyróżnia się przynależnością do klasy triazolintion (Triazolinthione). Triazolintion różni się od podstawowych triazoli dodatkową grupą tiokarbonylową (C=S). Dlatego też uznawany jest za triazol nowej generacji ze względu na wyższą skuteczność i specyficzność. Protiokonazol wykazuje silniejsze działanie systemiczne przeciwko szerokiemu spektrum chorób.

Spis treści:

• Środki ochrony roślin z grupy triazoli
• Kiedy zostały wprowadzone pierwsze środki ochrony roślin zawierające protiokonazol?
• Produkty zawierające protiokonazol
• Zarejestrowane zastosowania

Środki ochrony roślin z grupy triazoli

Triazole to bardzo liczna grupa substancji aktywnych stosowanych w środkach ochrony roślin jako preparaty grzybobójcze. Ich mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu w komórkach grzybów a konkretnie enzymu 14-α-demetylazy (CYP51A1). Niektóre z triazoli mają także właściwości regulujące wzrost i pokrój roślin, ale efektywność jest zróżnicowana.

Kiedy zostały wprowadzone pierwsze środki ochrony roślin zawierające protiokonazol?

Protiokonazol wprowadzony został na rynek w 2002 roku, zdobywając duże uznanie wśród rolników. Fungicydy oparte na tej substancji zwalczają wiele gatunków grzybów, sprawców chorób powodujących wysokie straty w plonach i ich jakości. 

Substancja czynna protiokonazol uważana jest za eksperta w kontrolowaniu takich chorób jak mączniak prawdziwy zbóż, septorioza liści, septorioza plew, rdza brunatna, rdza żółta, fuzarioza kłosów, czerń krzyżowych, szara pleśń, sucha zgnilizna kapustnych.

Źródło: FRAC Classification of Fungicides https://www.frac.info/media/a5vnynr3/frac-moa-poster-2025.pdf

Produkty zawierające protiokonazol

W Polsce zarejestrowane są obecnie 178 środków ochrony roślin zawierających protiokonazol, z czego 52 produkty zawierają tylko protiokonazol (np. Generał 300 EC), pozostałe to mieszaniny z innymi substancjami czynnymi (dane z dnia 31.12.2025).

Formy użytkowe

Zawartość substancji czynnej środka ochrony roślin opartego tylko na protiokonazolu to 250 g/l, 300 g/l oraz 400 g/l. Zdecydowana większość produktów jest w formie EC (skoncentrowana emulsja do rozpuszczania w wodzie), a jednie kilka stosowanych jako zaprawa w formie FS (formulacja zawiesinowa). 

Gotowe środki ochrony roślin zawierające więcej niż jedną substancję czynną poza protiokonazolem są w formulacji EC, a te stosowane jako zaprawy w formie FS.

Substancje czynne — partnerzy dla protiokonazolu

Partnerzy do środków opartych na protiokonazolu to bardzo długa lista. Podstawowe zastosowania to zaprawy nasienne oraz fungicydy nalistne.

Zaprawy: fludioksonil, metalaksyl, tebukonazol, fluoksastrobina

Preparaty nalistne: azoksystrobina, benzowindyflupyr, biksafen, boskalid, cyprodinil, difenokonazol, fenpikoksamid, fenpropidyna, fludioksonil, fluksapyroksad, fluoksastrobina, fluopyram, folpet, mefentriflukonazol, metalaksyl, metkonazol, proquinazyd, spiroksamina, tebukonazol, trifloksystrobina, 

Zarejestrowane zastosowania

Protiokonazol to substancja czynna znajdująca zastosowanie w bardzo wielu uprawach. Obejmuje to uprawy polowe, warzywne i wiele innych gatunków, szczególnie tych o niewielkich powierzchniach uprawy.

Uprawy polowe

Zastosowanie protiokonazolu obejmuje wszystkie podstawowe gatunki zbóż: pszenica ozima i jara, jęczmień ozimy i jary, pszenżyto ozime i jare, żyto, owies. Poza tym jako zastosowania małoobszarowe zarejestrowane są: pszenica durum ozima i jara, pszenica twarda ozima i jara, pszenica orkisz, pszenica płaskurka, pszenica samopsza, 

Stosowanie w roślinach oleistych obejmuje przede wszystkim rzepak ozimy. Rzepak jary rejestrowany jest jako uprawa małoobszarowa. 

W buraku cukrowym zarejestrowanych jest 9 środków ochrony roślin zawierających protiokonazol wraz z mieszaninami. Burak pastewny ma 5 produktów zarejestrowanych jako zastosowanie małoobszarowe

Warzywa

Uprawy warzyw: burak ćwikłowy, pietruszka, pasternak, salsefia, chrzan, brukiew, rzepa, cebula, rzodkiew oleista, zarejestrowane są jako zastosowania małoobszarowe.

Uprawy inne

W wielu uprawach protiokonazol i jego gotowe mieszaniny zarejestrowane są jako zastosowania małoobszarowe. Są to następujące gatunki: słonecznik, soja, mak lekarski, gorczyca (biała, czarna, sarepska), rzodkiew oleista, trawy nasienne, lnianka siewna, len w uprawie na włókno, kukurydza cukrowa.

Zwalczane choroby

Protiokonazol i produkty wieloskładnikowe zwalczają wiele gatunków grzybów, sprawców groźnych chorób dla roślin uprawnych. 

Zboża: septorioza paskowana liści, septorioza plew, brunatna plamistość liści, mączniak prawdziwy zbóż i traw, rdza brunatna, rdza żółta zbóż i traw, fuzarioza kłosów, fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła, fuzaryjna zgorzel podstawy korzeni, łamliwość źdźbła zbóż i traw, ostra plamistość oczkowa (rizoktonioza). Fungicydy oparte na protiokonazolu są powszechnie stosowane we wszystkich terminach zabiegów w zbożach: T1, T2, T3. 

Rzepak: sucha zgnilizna kapustnych, czerń krzyżowych, szara pleśń, zgnilizna twardzikowa. Fungicydy zawierające protiokonazol są stosowane w zabiegach jesiennych oraz w zabiegach wiosennych.

Burak cukrowy: chwościk, mączniak prawdziwy, brunatna plamistość liści, rdza. W tej uprawie zaleca się stosowanie zabiegu opartego na więcej niż jedna substancja aktywna, o różnych mechanizmach działania. Powodem tego jest bardzo duża łatwość tworzenia raz odpornych przez grzyb Cercospora beticola na pojedyncze substancje czynne.

Warzywa: alternarioza naci, mączniak prawdziwy baldaszkowatych, chwościk, mączniak prawdziwy, alternarioza, zgnilizna twardzikowa, czerń krzyżowych, mączniak prawdziwy kapustnych, mączniak rzekomy, zgnilizna, zgnilizna szyjki cebuli.

Inne uprawy: alternarioza, czarna plamistość łodyg, mączniak prawdziwy, szara pleśń, zgnilizna twardzikowa, fuzaryjna zgorzel szyjki korzeniowej, fuzaryjna zgorzel podstawy łodygi, fuzarioza zgorzelowa, fuzaryjne więdnięcie, fuzarioza naczyniowa, brązowa plamistość liści, septorioza, zgnilizna twardzikowa, mączniak prawdziwy zbóż i traw, łamliwość źdźbła zbóż i traw, rdze, choroby z grupy nekrotycznych plamistości liści.

Działanie jako regulator wzrostu

Fungicydy oparte na protiokonazolu to przede wszystkim uznane produkty wykorzystywane w celu ochrony przed chorobami. Stosowane w ochronie rzepaku wykazują także działanie regulacyjne, ale nie tak silne jak metkonazol, czy tebukonazol. Należy pamiętać, iż jeśli protiokonazol jest stosowany z innymi produktami wykazującymi działanie regulacyjne, należy dostosować ich dawki pod kątem oczekiwanych rezultatów. 

FAQ 

1. Co wyróżnia protiokonazol spośród innych triazoli?

Protiokonazol należy do klasy triazolintion, która różni się od podstawowych triazoli dodatkową grupą tiokarbonylową (C=S). Dlatego też uznawany jest za triazol nowej generacji ze względu na wyższą skuteczność i specyficzność oraz wykazuje silniejsze działanie systemiczne przeciwko szerokiemu spektrum chorób.

2. Kiedy protiokonazol został wprowadzony na rynek i w jakich chorobach jest najbardziej skuteczny?

Protiokonazol wprowadzony został na rynek in 2002 roku, zdobywając duże uznanie wśród rolników. Substancja ta uważana jest za eksperta in kontrolowaniu takich chorób jak mączniak prawdziwy zbóż, septorioza liści, septorioza plew, rdza brunatna, rdza żółta, fuzarioza kłosów, czerń krzyżowych, szara pleśń oraz sucha zgnilizna kapustnych.

3. Ile środków ochrony roślin zawierających protiokonazol jest zarejestrowanych w Polsce?

W Polsce zarejestrowane są obecnie 178 środków ochrony roślin zawierających protiokonazol (dane z dnia 31.12.2025). Z czego 52 produkty zawierają tylko protiokonazol (np. Generał 300 EC), a pozostałe to mieszaniny z innymi substancjami czynnymi.

4. Jakie choroby zbóż zwalcza protiokonazol?

Protiokonazol zwalcza w zbożach: septoriozę paskowaną liści, septoriozę plew, brunatną plamistość liści, mączniak prawdziwy, rdzę brunatną, rdzę żółtą, fuzariozę kłosów, fuzaryjną zgorzel podstawy źdźbła i korzeni, łamliwość źdźbła oraz ostrą plamistość oczkową. Fungicydy oparte na protiokonazolu są powszechnie stosowane we wszystkich terminach zabiegów w zbożach: T1, T2, T3.

5. Czy protiokonazol wykazuje działanie regulatora wzrostu?

Fungicydy oparte na protiokonazolu wykazują działanie regulacyjne, szczególnie w ochronie rzepaku, ale nie tak silne, jak metkonazol czy tebukonazol. Należy pamiętać, że jeśli protiokonazol jest stosowany z innymi produktami wykazującymi działanie regulacyjne, należy dostosować ich dawki pod kątem oczekiwanych rezultatów.